Gebouwen zijn verantwoordelijk voor meer dan 30%¹ van alle emissies en transport voor nog eens 20%². Dat is meer dan de helft van de wereldwijde uitstoot die Trane Technologies kan helpen aanpakken.

Om de uitstoot te verminderen en onze steden koolstofvrij te maken, moeten we een revolutie ontketenen in het energieverbruik in gebouwen en het transport. Alle warmte die vrijkomt in het milieu kan worden beschouwd als verspilde warmte, en aangezien het energie kost om warmte te produceren, is verspilde warmte verspilde energie. Door afvalwarmte te voorkomen en terug te winnen, helpen we gebouwen, industrie en transportsystemen koolstofvrij te maken - door ze te veranderen van energieputten in energiebronnen.

Door ons te richten op de opgewekte energie die wordt verspild, wat we vraagsturing noemen, kunnen we een aanzienlijke impact hebben op het aanpakken van energieverspilling en het verminderen van de vraag naar energie.

Terugwinning van energie: een game changer voor de gebouwde omgeving
In het verleden waren gebouwen voor hun verwarming en koeling afhankelijk van fossiele brandstoffen en aardgas. De meeste gebouwen maakten ook gebruik van aparte verwarmings- en koelsystemen die onafhankelijk van elkaar werkten, waardoor hogere emissies ontstonden - vooral tijdens koelprocessen waarbij warmte wordt gegenereerd die meestal wordt verspild en in de atmosfeer terechtkomt.

Maar onze visie voor de gebouwen van morgen is duidelijk: een toekomst waarin hernieuwbare energieproductie, de verwarming en koeling van gebouwen en energieopslag samenwerken om zeer energie-efficiënte gebouwen te creëren. Zulke gebouwen wekken genoeg energie op om hun eigen faciliteiten te laten draaien zonder energie van het elektriciteitsnet af te tappen, waarbij wat anders verspild zou worden opnieuw wordt gebruikt en tegelijkertijd een aanzienlijke energie-efficiëntie wordt bereikt. Als koolstofarme gebouwen de norm zouden worden, zouden we schonere lucht kunnen inademen en in slimmere, gezondere en veerkrachtigere steden kunnen leven die minder afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen.

Het concept van thermisch beheer voor temperatuurregeling staat centraal in deze visie. Technologie voor het terugwinnen van energie, zoals warmtepompen, kan natuurlijk gegenereerde warmte als bijproduct opvangen, in plaats van deze af te voeren naar de atmosfeer, en deze opnieuw gebruiken voor een ander doel, zoals comfortverwarming en warm sanitair water. Deze "gratis verwarmingsaanpak" vertaalt zich in aanzienlijke kostenbesparingen in vergelijking met conventionele boilersystemen. Door gebruik te maken van warmtepompen kunnen gebouweigenaren en stadsplanners ook verwarmings- en koelsystemen integreren en putten uit een andere onaangeboorde gratis energiebron: afvalwarmte.

Warmtepompen kunnen in feite verspilde warmte hergebruiken om te voldoen aan andere verwarmingsbehoeften op gebouw- of stadsniveau. Een goed voorbeeld van een innovatief warmtebeheersysteem is het project van Trane Technologies in de Nederlandse stad Aalsmeer. Overtollige warmte van een datacenter wordt hergebruikt om warm water te leveren aan een plaatselijke school en gymzaal. Dit project heeft Aalsmeer jaarlijks 400 ton CO2-uitstoot bespaard - gelijk aan de uitstoot van 48 woningen. De toepassing van een thermisch managementsysteem voor gelijktijdige verwarming en koeling, dat tegelijkertijd kan verwarmen en koelen, vermindert niet alleen de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen, maar is ook veel efficiënter.

---

"Door afvalwarmte te voorkomen en terug te winnen, helpen we gebouwen, de industrie en transportsystemen koolstofvrij te maken - we veranderen ze van energieputten in energiebronnen."

Jose La Loggia
Group President, EMEA, Trane Technologies

---

De CO2-uitstoot in de transportsector verlagen
Er worden nieuwe industrienormen voor emissiereductie en efficiëntie vastgesteld voor commercieel transport. Trane Technologies is gespecialiseerd in transportkoeling om de veiligheid van voedsel en medicijnen te garanderen - op een duurzame manier. Het Thermo King AxlePower energieterugwinningssysteem, bijvoorbeeld, verzamelt energie wanneer een trailer rolt of remt, waarbij de energie wordt opgevangen en opgeslagen in een hoogspanningsbatterij die de koelunit van stroom voorziet. Dergelijke krachtige, hybride of volledig elektrische systemen kunnen aanzienlijke CO2-besparingen opleveren.

Tijdens een test op de langeafstandsroute N1 van Woolworths in Zuid-Afrika werkte de batterij van het voertuig over een afstand van 15.000 kilometer om de lading te koelen en schakelde de dieselmotor slechts 3% van de tijd in. Op de route tussen Johannesburg en Kaapstad daalde de CO2-uitstoot met 27 ton.

De huidige denkwijze rond decarbonisatie uitdagen
Het zou nu duidelijk moeten zijn dat de obstakels voor het creëren van koolstofarme steden niet technologisch van aard zijn. Wat dan wel? Een veel voorkomende misvatting is dat duurzame oplossingen onbetaalbaar zijn. In werkelijkheid resulteren de energie-efficiëntie en CO2-reducties die met deze technologieën worden bereikt vaak in korte terugverdientijden, soms al binnen twee tot drie jaar.

Een andere mythe is dat deze systemen complex zijn en alleen toepasbaar bij nieuwbouw. Dit is verre van de waarheid. Bijna 75% van het bestaande gebouwenbestand in de Europese Unie heeft een slechte energieprestatie die aanzienlijk kan worden verbeterd met slimme verwarmings- en koeloplossingen³. Als we machines die alleen koelen vervangen door machines die tegelijkertijd kunnen verwarmen en koelen, zijn de extra kosten beter beheersbaar. En voor fleetowners die willen overstappen op elektrische oplossingen zijn de energieterugwinningssystemen van de volgende generatie (bijv. Thermo King AxlePower) ook efficiënter en minder afhankelijk van oplaadstations en fossiele brandstoffen.

Financiering, vaak gezien als een barrière, is ook gemakkelijk beschikbaar. De sleutel is om de toekomst te financieren, niet verouderde systemen.

De toekomst is nu: tijd voor actie
De weg naar het koolstofvrij maken van onze steden ligt in deze duurzame oplossingen voor thermisch beheer en energieterugwinning. Beleidsmakers, industrieleiders en gemeenschappen moeten samenwerken om deze visie te omarmen.

Het koolstofvrij maken van onze steden is binnen handbereik en de voordelen voor onze planeet en toekomstige generaties zijn onmeetbaar.

Een versie van dit artikel verscheen oorspronkelijk in de Financial Times.

[1] IEA, "Tracking Clean Energy Progress 2023: Buildings," 2023.
[2] IEA, "Tracking Clean Energy Progress 2023: Transport," 2023.
[3] Richtlijn Energieprestaties van Gebouwen 2024 van de Europese Commissie en gegevens verzameld door Trane Technologies.