Binalar tüm emisyonların %30'undan[1] fazlasını temsil ederken, ulaşım da %20'sinden[2] sorumludur. Bu, Trane Technologies'in ele alınmasına yardımcı olabileceği dünya emisyonlarının yarısından fazlasıdır.

Emisyonları azaltmak ve şehirlerimizi karbonsuzlaştırmak için binalarda ve ulaşımda kullanılan enerjide devrim yapmalıyız. Çevreye salınan her türlü ısı israf edilmiş sayılabilir ve ısı üretmek için enerji gerektiğinden, israf edilen ısı boşa harcanan enerjidir. Atık ısıyı önleyerek ve geri kazanarak, binaların, endüstrinin ve ulaşım sistemlerinin karbondan arındırılmasına yardımcı oluyoruz - bunları enerji yutaklarından enerji kaynaklarına dönüştürüyoruz.

Talep tarafı yönetimi olarak adlandırdığımız, boşa harcanan üretilmiş enerjiye odaklanarak, enerji israfını ele alma ve enerji talebini azaltma konusunda önemli bir etkiye sahip olabiliriz.

Enerji geri kazanımı: yapılı çevre için oyunun kurallarını değiştiren bir unsur
Tarihsel olarak, binalar ısıtma ve soğutma ihtiyaçları için fosil yakıtlara ve doğal gaza güvenmiştir. Ayrıca çoğu binada bağımsız olarak çalışan ayrı ısıtma ve soğutma sistemleri kullanılmakta olup, bu durum özellikle ısı üreten soğutma işlemleri sırasında daha yüksek emisyonlara neden olmaktadır; bu da genellikle israf edilmekte ve atmosfere salınmaktadır.

Ancak yarının binaları için vizyonumuz net: yenilenebilir enerji üretiminin, binaların ısıtılması ve soğutulmasının ve enerji depolamanın yüksek enerji verimliliğine sahip binalar yaratmak için birlikte çalıştığı bir gelecek. Bu tür binalar, şebekeden enerji çekmeden kendi tesislerini çalıştırmak için yeterli enerji üretir, aksi takdirde boşa harcanacak olan enerjiyi yeniden kullanır ve önemli enerji verimliliği sağlar. Karbondan arındırılmış binalar norm haline gelirse, daha temiz hava soluyabilir ve fosil yakıtlara daha az bağımlı olan daha akıllı, daha sağlıklı ve daha dirençli şehirlerde yaşayabiliriz.

Sıcaklık kontrolü için termal yönetim kavramı bu vizyonun merkezinde yer almaktadır. Isı pompaları gibi enerji geri kazanım teknolojileri, doğal olarak üretilen ısıyı atmosfere atmak yerine bir yan ürün olarak yakalayabilir ve konfor ısıtması ve sıcak sıhhi su gibi başka bir kullanım için yeniden kullanabilir. Bu "serbest ısıtma" yaklaşımı, geleneksel kazan sistemlerine kıyasla önemli maliyet tasarrufu anlamına gelir. Bina sahipleri ve şehir planlamacıları ısı pompalarını kullanarak ısıtma ve soğutma sistemlerini entegre edebilir ve kullanılmayan bir başka serbest enerji kaynağı olan atık ısıdan faydalanabilirler.

Aslında, ısı pompaları bina veya şehir düzeyinde diğer ısıtma taleplerini karşılamak için boşa harcanan ısıyı yeniden kullanabilir. Yenilikçi bir termal yönetim sisteminin en iyi örneği, Trane Technologies'in Hollanda'nın Aalsmeer kentindeki projesidir. Bir veri merkezinden gelen fazla ısı, yerel bir okula ve spor salonuna sıcak su sağlamak için yeniden kullanıldı. Bu proje, Aalsmeer'i yılda 400 metrik ton CO2 emisyonundan kurtardı - 48 evden kaynaklanan emisyonlara eşdeğer. Aynı anda hem ısıtıp hem de soğutabilen eş zamanlı ısıtma ve soğutma termal yönetim sisteminin benimsenmesi sadece fosil yakıtlara olan bağımlılığı azaltmakla kalmaz, aynı zamanda çok daha verimlidir.

---

"Atık ısıyı önleyerek ve geri kazanarak binaların, sanayinin ve ulaşım sistemlerinin karbondan arındırılmasına yardımcı oluyoruz - bunları enerji yutaklarından enerji kaynaklarına dönüştürüyoruz."

Jose La Loggia
Grup Başkanı, EMEA, Trane Technologies

---

Ulaşımda karbon emisyonlarının azaltılması
Ticari taşımacılıkta emisyon azaltımı ve verimlilik için yeni endüstri standartları belirleniyor. Trane Technologies, gıda ve ilaçların güvenliğini sürdürülebilir bir şekilde sağlamak için nakliye soğutmasında uzmanlaşmıştır. Örneğin Thermo King AxlePower enerji geri kazanım sistemi, bir treyler yuvarlandığında veya fren yaptığında enerji toplar, gücü yakalar ve soğutma ünitesine güç sağlayan yüksek voltajlı bir bataryada depolar. Bu tür yüksek performanslı, hibrit veya tamamen elektrikli sistemler önemli CO2 tasarrufu sağlayabilir.

Woolworths'ün Güney Afrika'daki uzun mesafeli N1 rotasında yapılan bir deneme sırasında, aracın bataryası yükü soğutmak için 15.000 kilometre boyunca çalıştı ve dizel motoru zamanın yalnızca %3'ünde devreye soktu. Johannesburg ve Cape Town arasındaki rotada karbon emisyonları 27 ton azaldı.

Karbonsuzlaştırma konusundaki mevcut zihniyete meydan okumak
Şimdiye kadar, karbonsuzlaştırılmış şehirler yaratmanın önündeki engellerin teknolojik olmadığı anlaşılmış olmalıdır. Peki nedir? Yaygın bir yanlış kanı, sürdürülebilir çözümlerin çok pahalı olduğudur. Gerçekte, bu teknolojilerle elde edilen enerji verimliliği ve CO2 azaltımı, bazen sadece iki ila üç yıl içinde olmak üzere, genellikle kısa geri ödeme süreleriyle sonuçlanmaktadır.

Bir başka efsane de bu sistemlerin karmaşık olduğu ve sadece yeni bina inşaatlarına uygulanabilir olduğudur. Bu gerçeklerden çok uzaktır. Avrupa Birliği'ndeki mevcut bina stokunun neredeyse %75'i, akıllı ısıtma ve soğutma çözümleriyle önemli ölçüde iyileştirilebilecek düşük bir enerji performansına sahiptir[3]. Sadece soğutma yapan makineleri aynı anda ısıtma ve soğutma yapabilenlerle değiştirdiğimizde, artan maliyet daha yönetilebilir olmaktadır. Elektrikli çözümlere geçmek isteyen filo sahipleri için yeni nesil enerji geri kazanım sistemleri (örn. Thermo King AxlePower) de daha verimlidir, şarj istasyonlarına ve fosil yakıtlara daha az bağımlıdır.

Genellikle bir engel olarak algılanan finansman da kolaylıkla temin edilebilir. Önemli olan, modası geçmiş sistemleri değil geleceği finanse etmektir.

Gelecek şimdi: harekete geçme zamanı
Şehirlerimizi karbonsuzlaştırmanın yolu bu sürdürülebilir, termal yönetim ve enerji geri kazanım çözümlerinde yatmaktadır. İlerlerken, politika yapıcılar, sektör liderleri ve toplumlar bu vizyonu benimsemek için birlikte çalışmalıdır.

Şehirlerimizi karbonsuzlaştırmak elimizin altında ve bunun gezegenimize ve gelecek nesillere sağlayacağı faydalar ölçülemez.

Bu makalenin bir versiyonu ilk olarak Financial Times'ta yayınlanmıştır.

[1] IEA, "Tracking Clean Energy Progress 2023: Binalar," 2023.
[2] IEA, "Tracking Clean Energy Progress 2023: Ulaşım," 2023.
[3] Avrupa Komisyonu Binalarda Enerji Performansı Direktifi 2024 ve Trane Technologies tarafından toplanan veriler.